5th Mar 2021

Clwb Rygbi Panthers

Port Talbot, Sut wnaethon nhw barhau? 

Cyflwyniad :

Ar ôl gweld mai Castell-nedd Port Talbot oedd yr unig Awdurdod Lleol heb dîm rygbi gallu cymysg, gwelodd ein 'Gwirfoddolwr Chwaraeon y Flwyddyn', Andrew Harris, sy’n hoff iawn o rygbi, bod angen gweithredu a phenderfynodd wneud rhywbeth am hyn.

Ar ôl y cyfarfod cynllunio cychwynnol rhwng swyddog Chwaraeon Anabledd Cymru, cydlynydd Rygbi Anabledd Undeb Rygbi Cymru ac Andrew, roedd dechrau da i bethau.

Roedd Andrew yn awyddus iawn, ac mae’n parhau yn awyddus, a phenderfynodd arwain y gwaith o greu'r clwb cynhwysol newydd gan ymgymryd â llawer o'r gwaith sefydlu a chreu diddordeb ymhlith chwaraewyr yn y gymuned. Rhai o'r heriau eraill oedd yn eu hwynebu oedd dangos sut byddai'r clwb cynhwysol o fudd i'n cymuned ni. Cynhyrchu a chanfod arian, recriwtio chwaraewyr, cwblhau'r gwaith papur cysylltiedig a threfnu gemau. Llawer i'w wneud ond gydag arweiniad a chefnogaeth gan y rhai sy'n ymwneud â chreu'r cyfleoedd hyn, roedd Andrew yn siŵr o'i wneud yn llwyddiant.

Sefydlwyd y clwb ar ôl cymeradwyo'r holl weithdrefnau cywir. Mae tîm rygbi gallu cymysg Panthers Port Talbot yn cynnwys chwaraewyr, gwirfoddolwyr a chefnogwyr gyda a heb anableddau. Y nod yw darparu amgylchedd diogel, cynhwysol a chyfeillgar i annog pobl o bob gallu a chefndir i gymryd rhan a rhyngweithio. Mae croeso i bawb ac mae'r clwb yn awyddus i ddenu mwy o chwaraewyr, gwirfoddolwyr a chefnogwyr i gymryd rhan yn y gêm, gwneud ffrindiau a chael hwyl. Mae'r ffocws yn fawr ar ddatblygu gallu'r chwaraewyr sy'n cael eu cefnogi yn ôl eu hanghenion unigol i gyflawni eu potensial yn y tîm.

Yr Her

Cafodd y clwb ei ben-blwydd cyntaf llwyddiannus ym mis Medi 2020, llwyddiant o ystyried y gwaith caled a’r hyn mae'r pandemig byd-eang wedi'i daflu ato. Mae 75 o aelodau ac mae 35 yn hyfforddi'n wythnosol. Pan darodd COVID-19 ym mis Mawrth 2020, roedd rheolwyr y tîm yn gwybod bod hyn yn mynd i daro'r clwb a'r chwaraewyr yn galed. Y ffactor sy'n peri'r pryder mwyaf iddynt yw iechyd meddwl a lles rhai o'r chwaraewyr roedd y clwb wedi'i sefydlu i'w cefnogi.  

Nid dim ond unrhyw dîm rygbi sydd wedi’i sefydlu. Mae'r aelodau gallu cymysg wedi dangos gwelliant mawr yn ystod y 12 mis cyntaf, fel mwy o hyder, gwell sgiliau wrth ymddwyn mewn sefyllfa heriol a ffurfio cyfeillgarwch. Mae hyn wedi rhoi cyfle i rai fod yn rhan fwy ymarferol o'u cymuned, nid dim ond rygbi, ac fel y nodwyd gan Andrew, fel adnodd i alluogi i eraill ffynnu.

Felly daeth her nesaf y clwb. Sut oedd yn mynd i gadw ei chwaraewyr a'i hyfforddwyr yn ddiogel gan barhau i ddarparu'r cyfleoedd yr oedd rhai o'i aelodau wedi dod i ddibynnu arnynt mor drwm? Pryder ychwanegol oedd effaith ariannol y cyfyngiadau estynedig ar gyfleoedd chwaraeon sydd angen ac yn creu cyllid.

Roedd rhai o aelodau'r clwb yn ei chael yn anodd ymdopi â'r cyfyngiadau roeddent yn eu hwynebu. Fe gafodd rai broblemau iechyd meddwl oherwydd yr unigedd, diffyg ysgogiad a'r diffyg rhyngweithio roeddent wedi dod i arfer ag ef ers dechrau gwisgo crys y Panthers. Roedd aelodau eraill yn cael trafferthion ariannol hefyd ac yn ei chael yn anodd dod o hyd i arian i dalu am bethau sylfaenol fel bwyd a biliau tŷ.

Nid oedd rhai aelodau’n cael gadael y tŷ oherwydd eu cyflwr ac roedd rhaid iddynt warchod eu hunain yn ystod y cyfyngiadau symud, heb ymarfer corff, ac yn yr achosion gwaethaf roedd y clwb yn wynebu aelodau’n colli eu swyddi. Gwnaeth y clwb ei orau gyda phawb yn tynnu at ei gilydd i sicrhau bod yr aelodau'n gwybod bod ganddynt rywle i droi am gymorth ac wyneb cyfeillgar. Pan oedd y Panthers yn cael hyfforddi unwaith eto, aeth y clwb ati i geisio trefnu cludiant gan nad yw llawer o’r chwaraewyr yn gallu gyrru, ac roedd methu rhannu lifft gydag aelodau eraill heb fod o’u cartref yn rhwystr anodd ei oresgyn.

Dywedodd mwy na dwy ran o dair o oedolion y DU (69%) eu bod yn teimlo’n eithaf pryderus neu'n bryderus iawn am yr effaith mae COVID-19 yn ei chael ar eu bywyd. Y materion mwyaf cyffredin sy'n effeithio ar les yw poeni am y dyfodol (63%), teimlo dan straen neu’n orbryderus (56%) a theimlo'n ddiflas (49%). (Health.org.uk)

Yr ateb

Y prif ffocws yn ystod y pandemig oedd cynnal y cyfeillgarwch, y rhyngweithio a'r cysylltiadau mae’r clwb yn eu darparu. Gan gynnal yr ysbryd tîm, crëwyd grwpiau cyfryngau cymdeithasol fel bod yr aelodau’n gallu rhyngweithio a pharhau i feithrin y perthnasoedd roeddent wedi'u ffurfio.

I helpu gyda hyn, cafodd pob aelod o'r tîm lun pen-blwydd hapus a dymuniadau gorau ar dudalen Facebook Clwb Rygbi’r Panthers. Mae'r cyfleoedd bach yma, oedd yn cael eu hanghofio cyn y pandemig, i ddangos cefnogaeth i'w gilydd yn arwain at ganlyniad positif i'r tîm a'i aelodau. Roedd Andrew yn gwybod bod angen i'r clwb ddal ati i gyfathrebu â'i holl aelodau er mwyn iddynt hwy a'r clwb oroesi'r pandemig difrifol yma. Daeth negeseuon ar gyfryngau a chyfarfodydd Zoom yn blatfform newydd y byddai'r clwb yn ei ddefnyddio i gynnal yr hyn roeddent wedi ymdrechu i'w greu.

Er mwyn helpu gyda'r problemau cyllido, dyfarnwyd grant y Gist Gymunedol i’r clwb yn flaenorol ac roedd cais newydd i Gronfa Cymru Actif yn llwyddiannus hefyd. Defnyddiwyd y cyllid yma i ddarparu'r cyfarpar diogelu personol a’r offer hylendid ychwanegol sydd eu hangen i greu amgylchedd yn cydymffurfio â COVID-19 y gallent hyfforddi ynddo.

Unwaith y gallai'r clwb greu'r amgylchedd diogel oedd ei angen er mwyn i'w aelodau hyfforddi a chyfarfod, symudodd yn gyflym i drefnu sesiynau grŵp awyr agored bach cyn gynted ag yr oedd y rheoliadau'n caniatáu, er mwyn gwella lles meddyliol a chorfforol ei aelodau. I rai, nid oedd hyn yn opsiwn o hyd oherwydd eu cyflwr, felly cynhaliodd yr hyfforddwyr sesiynau ffitrwydd ar-lein os oedd angen.

Drwy gydol y pandemig dilynwyd y gweithdrefnau cywir a chyngor y llywodraeth. Pan oedd y cyfyngiadau’n caniatáu i hyfforddiant gael ei gynnal, roedd y chwaraewyr wrth eu bodd ac roedd yn teimlo fel aduniad teuluol. Mae'r niferoedd yn yr hyfforddiant wedi bod yn rhagorol ac wedi'u rhannu'n grwpiau o feintiau cywir er mwyn cadw at y rheolau cadw pellter cymdeithasol. Mae'r tîm wedi dechrau hyfforddi ddwywaith yr wythnos unwaith eto oherwydd y galw gan y chwaraewyr. Mae gwelliant pendant wedi bod mewn iechyd a lles ers ailddechrau’r hyfforddiant.

I godi ysbryd, cafodd Clwb Rygbi’r Panthers anrheg, sef crysau’r Gweilch, a gyflwynwyd i’r chwaraewyr a’r plant, gan gynorthwyo’r clwb gyda'r gwaith o gynnal morâl yn ystod y pandemig. Hefyd ffilmiwyd y Panthers gan Macron ar gyfer hysbysebu crys rygbi newydd Cymru ac roedd y chwaraewyr wrth eu bodd gyda’r cyfle yma.

Crynodeb

Mae Clwb Rygbi'r Panthers a'i aelodau wedi gosod y safon i eraill ei dilyn. Drwy ddeall bod angen iddynt gynnal y cyfathrebu â phob aelod, er mwyn sicrhau eu bod yn cael cefnogaeth, mae cyfle i ryngweithio drwy syniadau arloesol wedi sicrhau llawer o les meddyliol a chorfforol.

Roedd heriau o’r dechrau i’r tîm cynhwysol cymharol newydd yma ond mae wedi gweithio drwyddynt ac ennill dyfarniadau fel insport rhuban a llwyddo i ennill y gynghrair. Heb fodloni ar ddim ond ennill y gynghrair, daeth y tîm yn ail yn y DU am y nifer mwyaf o gemau rygbi gallu cymysg a chwaraewyd yn ystod un tymor.

Mae COVID-19 2020 wedi effeithio ar y clwb hwn, ond safodd y clwb a'i aelodau gyda'i gilydd ac mae'r elfennau positif yn llawer mwy na’r rhai negatif, o ddigon, gan wneud pob un o'i aelodau hyd yn oed yn falchach fyth o wisgo crys y Panthers yn y dyfodol.

Cynlluniau ar gyfer y dyfodol  

Mae'r clwb yn gobeithio bod yn fwy cynhwysol yn y dyfodol, gan agor ei ddrysau fwy fyth i gynnwys merched a phlant er mwyn cynyddu cyfranogiad cyffredinol a datblygu cyfleoedd pellach i'r rhai yn y gymuned. Y nod hirdymor yw bod yn beilot i eraill yn y rhanbarth greu eu timau rygbi gallu cymysg eu hunain mewn ardaloedd fel Castell-nedd, Maesteg a Phen-y-bont ar Ogwr.

 

(Mae Andrew Harries – Rheolwr y Tîm - wedi rhoi caniatâd ar gyfer yr Astudiaeth Achos hon)

Yr Her

 

Back

Mwy na gem, trawsnewid bywyd

Mwy na gem, trawsnewid bywyd

Twitter

"I'm extremely grateful for the opportunity..." - Harrison can't wait to perform in Poland this Summer ⭐ #Inspirehttps://t.co/BiupcOVFNS


RT There is a simple thing that can really help support good mental health… nature🌱. Nature can really help put things… https://t.co/Quv8numeyg


RT After 18 months in the sport, Beth Munro is off to @Paralympics with @mattbush1 👏👏 @GBTaekwondo @TaekwondoCymruhttps://t.co/4NihhbtLxf


A warm welcome the newest member of our team Morgan - Performance Pathway Hub Coordinator 👏 #Inspire #Ysbrydoli https://t.co/DlooPC23ds